Bina ana panosu, binaya gelen elektriği dairelere ve ortak alanlara dağıtan panodur. Dairelerin sigorta kutularına giden kat hatları (kolon hatları) da buradan çıkar. Melikgazi başta olmak üzere Kocasinan, Talas, Hacılar ve İncesu’da bina ana panosunun ve kat hatlarının kontrolünü, bakımını ve yenilenmesini apartman yönetimiyle planlayarak yapıyoruz.
Bizim işimiz, dağıtım şirketinin işi
Binaya gelen besleme hattı, sayaçlar ve sayaçların bulunduğu mühürlü bölüm elektrik dağıtım şirketinin alanıdır. Sayaç takma ya da değiştirme, mühür açma, şebeke bağlantısı ve güç artırımı işleri dağıtım şirketi ya da onun onayladığı firmalar tarafından yapılır. Bu işleri üstlenmiyoruz.
Bizim çalıştığımız bölüm sayaçtan sonrasıdır:
- Panonun sayaç sonrası bölümü: kat hatlarını koruyan sigortalar, bara ve klemensler
- Ortak alan, asansör ve hidrofor çıkışları
- Ana panodan dairelerin sigorta kutularına giden kat hatları
Bina ana panosunda neye bakıyoruz
- Bağlantılar: Bara ve klemens bağlantılarının sıkılığı. Isınıp soğuyan bağlantılar zamanla gevşer, gevşek bağlantı ısınır ve çevresinde kararma bırakır.
- Sigorta ve kablo uyumu: Her kat hattının sigortası, o hattın kablo kesitine uygun mu.
- Faz dağılımı: Binaya üç faz gelir ve daireler bu fazlara paylaştırılır. Sonradan eklenen daireler ya da klima gibi yükler bir faza yığılınca o faz daha çok zorlanır. Yoğun saatlerde fazların çektiği akımı ölçüyoruz.
- Kat hatları: Yalıtımda sertleşme ve çatlak, sonradan yapılmış ekler, uçlarda ısınma izi.
- Pano gövdesi: Kapak, kilit, nem, toz ve etiketlerin durumu.
Fazlar arasındaki dengesizliğin sebebi sayaç öncesindeki bağlantılardaysa düzenleme dağıtım şirketinin işidir. Bu durumda ölçüm sonuçlarını yönetimle paylaşıyor, başvurunun nasıl yapılacağını anlatıyoruz. Sayaç sonrasındaki ortak alan yüklerini ise fazlar arasında kendimiz dengeliyoruz.
Fırat Araz, Kayseri’deki 25 yıllık deneyiminin uzun bir bölümünü büyük sanayi tesislerinde formen olarak geçirdi. Pano bağlantıları, kablo döşeme ve trafo bağlantıları, her bağlantının ölçülüp kontrol edildiği işlerdir. Bina ana panosunda da aynı alışkanlıkla çalışıyoruz: bağlantıyı gözle değil, ölçerek değerlendiriyoruz.
Kat hattı ince kalırsa
Eski binalarda kat hatları, bugünün klima, elektrikli fırın ve termosifon yüklerine dar gelebilir. Bu hatların uçlarında ısınma ve kararma görülür, dairede sigorta sık atar. Sigortayı büyütmek bu sorunu çözmez. Sigorta kablonun taşıyabileceği akıma göre seçilir; ince bir hatta büyük sigorta, kablonun aşırı ısınmasına izin verir. Hat yetersizse yenilenir.
Yenilenen hatlarda renk düzeni şöyledir: fazlar kahverengi, siyah ve gri, nötr mavi, koruma iletkeni (toprak) sarı-yeşil. Eski hatta koruma iletkeni yoksa yenilemeyle birlikte eklenir. Binanın topraklaması için topraklama sayfasına bakabilirsiniz.
Bakım mı yenileme mi
| Durum | Genellikle yeterli olan |
|---|---|
| Bağlantılar sağlam, yalnız toz ve hafif gevşeme var | Bakım: sıkma, temizlik, etiketleme |
| Bir iki bağlantı noktasında ısınma izi var | Bakım ve o noktadaki klemens ya da sigortanın değişimi |
| Eski tip sigortalar, kapak ya da gövde hasarlı | Panonun sayaç sonrası bölümünün yenilenmesi |
| Kat hatlarında yalıtım bozuk, kesit yetersiz, toprak iletkeni yok | Kat hatlarının yenilenmesi |
Hangisinin gerektiği keşifte ölçümle belirlenir. Tesisatın yaşıyla ilgili genel bilgi için elektrik tesisatı kaç yılda bir yenilenir yazısına bakabilirsiniz.
İş nasıl ilerliyor
- Keşif günü yönetimle belirlenir; panoya ve kat hatlarının geçtiği şafta erişim sağlanır.
- Bağlantılar, sigortalar ve hatlar kontrol edilir, fazların akımı ölçülür.
- Bulgular ve iş kalemleri fiyatlarıyla ayrı ayrı yönetime bildirilir. Bu liste kat malikleriyle olduğu gibi paylaşılabilir.
- Hangi dairenin hangi saatte ne kadar elektriksiz kalacağı önceden planlanır ve sakinlere duyurulur.
- İş bitince hatlar test edilir, panodaki her çıkış etiketlenir, neyin değiştiği yöneticiye gösterilir.
Ana panoda ısınma ya da koku varsa
Ana panodan yanık kokusu ya da cızırtı sesi geliyorsa veya kapakta kararma görürseniz panoyu açmayın, içine dokunmayın. Panonun önünü boş tutun ve bizi arayın. Duman ya da alev varsa 112’yi arayın. Mühürlü sayaç bölümünde bir sorun görürseniz dağıtım şirketine bildirin.
Fiyatı neler belirler
| Etken | Açıklama |
|---|---|
| Pano büyüklüğü ve hat sayısı | Kaç daire ve kaç ortak alan çıkışı olduğu |
| Bakım mı yenileme mi | Yalnız sıkma ve temizlik mi, parça ya da bölüm değişimi mi |
| Malzeme | Sigorta, kaçak akım rölesi, bara, klemens ve pano gövdesi |
| Kat hatlarının uzunluğu ve geçtiği yer | Şaft, sıva altı ya da sıva üstü kanal |
| Kesinti planı | İşin daireler sırayla kesilerek parçalara bölünmesi gerekip gerekmediği |
Sık sorulan sorular
Sayaç değişimi ya da yeni sayaç bağlantısı yapıyor musunuz?
Hayır. Sayaç, mühürlü bölüm ve şebeke bağlantısı dağıtım şirketinin ya da onun onayladığı firmaların işidir. Biz sayaçtan sonraki pano ve hatlarda çalışırız.
Binaya yeni daire ya da çatı katı eklenince bina ana panosunda ne yapılır?
Yeni hat için panoda yer olup olmadığı, yeni yükün hangi faza bineceği ve binanın mevcut gücü değerlendirilir. Yeni sayaç ve güç artırımı için dağıtım şirketine başvurulur. Sayaç sonrasındaki pano ve hat işini biz planlarız.
Kat hattı ince ise sigortayı büyütmek yeterli mi?
Hayır. Sigorta kabloyu korumak için vardır ve kablonun taşıyabileceği akıma göre seçilir. İnce bir hatta büyük sigorta takılırsa kablo aşırı ısındığında sigorta atmayabilir. Hat yetersizse yenilenmesi gerekir.
Çalışma sırasında daireler ne kadar elektriksiz kalır?
İşin kapsamına bağlıdır. Bakımda kesinti kısa sürer, kat hattı yenilemede daha uzundur. Kesintiler yönetimle önceden planlanır ve mümkün olduğunda daireler sırayla kesilir.
Ortak alan ışıkları, otopark ve ortak prizlerdeki arızalar için apartman ortak alan arızaları, daire ve iş yeri sigorta kutuları için sigorta panosu sayfasına bakabilirsiniz. Binanızın durumunu yazarak keşif talebi bırakın, keşfi yönetimle birlikte planlayalım.